In oktober 2016 hebben 11 aankomend leerkrachten primair en voortgezet onderwijs inclusief onderwijs in Graz kunnen aanschouwen. Deze reis werd mogelijk gemaakt door Hogeschool Utrecht, de NSGK (Nederlandse Stichting voor het Gehandicapte Kind), de Steirische Landesschulinspektorin für Inklusion und Sonderpädagogik Graz en nul25. Doel van het mogelijk maken van deze reis was het verbreden van de horizon van de deelnemers. Meer specifiek de bestaande beeldvorming over de grenzen van passend onderwijs. Evenals in eerdere reizen was het mooi om te zien dat daadwerkelijk ‘zien doet geloven’.

De studenten hebben een uitgebreid verslag van deze reis gemaakt. Wij delen graag enkele van de persoonlijke reflecties zoals door elke student geschreven (Kijk ook vooral de “nul25 director’s cut” van de Graz oktober 2016 video. Klik hier voor de link.):

“Je moet een soort van je eigen referentiekader uitzetten en alle nieuwe informatie in je opnemen.”

“Aan het eind van de reis ben ik dan ook veranderd van een ongeïnformeerde (milde) scepticus in een aanhanger van inclusief onderwijs. Mits dit net zoals in Oostenrijk met visie en doordachtheid gebeurd, denk ik dat inclusie het Nederlands onderwijs in grote mate kan verrijken.”

“Dit alles maakte dat ik erg enthousiast was om naar Graz te gaan. Juist om te kunnen zien dat dit, volgens mij, niet de juiste oplossing was. Na een week in Graz kan ik wel zeggen dat ik erg ben omgeslagen. Na alle schoolbezoeken en verdere verdieping in het inclusief onderwijs heb ik gezien dat dit wel degelijk kan werken, áls je maar genoeg middelen tot je beschikking hebt.”

“De visie moet zijn dat we in een samenleving leven waar iedereen in hoort te zitten. Van elkaar leren en met elkaar leven is dan erg belangrijk.” 


“Ik hoop dat Nederland zich waar gaat maken voor het inclusieve onderwijs. Ik vind dat het kinderen veel meer te bieden heeft en tevens groeien de mogelijkheden van de kinderen hierdoor ook. Wij, als de nieuwe leerkracht, kunnen deze visie meenemen in het werkveld.”

“Daarnaast zullen enkele nog steeds niet tot rekenen, lezen en schrijven in staat zijn. Wat moeten ze dan doen in een reguliere klas? Hier hadden een aantal andere studenten ook hun twijfels bij. Samen zijn we tot de conclusie gekomen, dat zulke leerlingen niet voor het leren van de vakken op school zitten, maar op een reguliere school en in een reguliere klas krijgen ze aandacht, zorg en liefde van hun klasgenoten en zullen ze zich gewaardeerd en gerespecteerd voelen.”

“Laten we dit onderwijs doorgeven in Nederland en ons met zijn allen inzetten voor meer inclusief onderwijs in Nederland.”

“We moeten af van het idee dat kinderen naar het speciale onderwijs gebracht moeten worden. Laat het speciale onderwijs naar de kinderen komen op reguliere scholen in hun eigen buurt. Dit is de plek waar kinderen kunnen samenkomen, samen groeien en vriendschappen kunnen ontwikkelen en iedereen gebruik kan maken van elkaars inzichten.”

“Wat ik het meest van de studiereis naar Graz geleerd heb, is dat er veel meer mogelijk is dan ik voor ogen had.”

“Inclusie gaat niet alleen over beperkingen, maar over alle mogelijke diversiteit tussen leerlingen, 
zoals geslacht, geaardheid, religie, etc.” 


“Om iedereen ‘gelijk’ te kunnen behandelen, is het nodig om leerlingen juist op een verschillende manier te behandelen, omdat elke leerling behoefte heeft aan iets anders. Dit is in mijn ogen de belangrijkste uitgangspunt van inclusie.”


“Ik vind dat ieder kind recht heeft op inclusie in het onderwijs en op geen manier mag worden uitgesloten van de samenleving, ook niet als er sprake is van specifieke behoeften waaraan moet worden voldaan. Het is de plicht van de school en de samenleving, om het systeem zo om te buigen, dat inclusie geen problemen meer geeft.”

“Want zoals een leerling uit een inclusieve klas mij vertelde: “Inclusief onderwijs is voor iedereen beter. Niet alleen voor de leerlingen met special needs, ook voor de rest van de groep. Wij leren met elkaar om te gaan zodat we goed voorbereid worden op de maatschappij en er niemand wordt buitengesloten.”